Pırlanta Test Cihazı Laboratuvar Pırlantasını Anlar mı?

Kısa cevap: Kuyumcuların kullandığı pırlanta test cihazları, taşın pırlanta olup olmadığını anlar; ama doğal mı, laboratuvarda mı yetiştirildiğini anlamaz. Çünkü laboratuvar pırlantası da gerçek pırlantadır ve ısıyı aynı şekilde iletir; cihaz onu da “pırlanta” olarak gösterir. Doğal ile laboratuvar pırlantasını ayırt etmek için gemoloji laboratuvarlarındaki ileri cihazlar gerekir; bu yüzden taşın raporu belirleyicidir.

Pırlanta test cihazı nasıl çalışır?

Isı iletkenliği

Pırlanta ısıyı son derece iyi iletir. Isı ölçen test cihazı (termal test cihazı), ucunu taşa değdirdiğinde ısının ne kadar hızlı yayıldığını ölçer. Zirkon, cam ve çoğu taklit taş ısıyı iyi iletmez; cihaz bunları hemen ayırır. Zirkon ile pırlanta farkı.

Mozanit sorunu ve elektrik iletkenliği

Mozanit (moissanite) de ısıyı iyi iletir; yalnız ısı ölçen bir cihaz onu pırlanta sanabilir. Bu yüzden “çoklu test cihazı” denen cihazlar, ısının yanında elektrik iletkenliğini de ölçer: mozanit elektriği iletir, pırlantaların çoğu iletmez. Mozanit nedir?

Laboratuvar pırlantası test cihazında ne çıkar?

Laboratuvar pırlantası, ısı ölçen cihazlarda pırlanta olarak çıkar; çünkü gerçek pırlantadır. Çoklu cihazlarda da çoğu zaman pırlanta olarak görünür. Nadir bir istisna vardır: kristalinde eser miktarda bor bulunan bazı pırlantalar (bazı doğal mavi pırlantalar ve bazı laboratuvar pırlantaları) elektriği hafifçe iletebilir; basit cihazlar bunları yanlışlıkla mozanit gibi gösterebilir. Bu, taşın pırlanta olmadığı anlamına gelmez; cihazın sınırıdır.

Doğal ile laboratuvar pırlantası nasıl ayırt edilir?

Bu ayrım, taşın kristal yapısındaki çok ince farklara bakılarak yapılır: büyüme izleri, eser elementler ve morötesi ışık altındaki desenler. Bunun için kullanılan araçlar:

• Spektroskopi: Taşın ışığı nasıl soğurduğunu ölçer; pırlantanın “türünü” belirler.
• Morötesi görüntüleme: Kısa dalga UV ışık altında büyüme desenlerini gösterir; doğal ve laboratuvar taşlarının desenleri farklıdır.
• Tarama cihazları: Çok sayıda küçük taşı hızla tarayıp ileri incelemeye gerekenleri ayırır.

Bu cihazlar çoğunlukla gemoloji laboratuvarlarında bulunur. Sonuç, taşın raporunda “laboratuvarda yetiştirilmiş” ya da “doğal” olarak yazar. Sertifika nasıl okunur?

Evde test yapılabilir mi?

Sis, su, yazı okuma gibi ev testleri kesin sonuç vermez; laboratuvar pırlantasını doğaldan ayırmak ise evde mümkün değildir. Taşın gerçek olduğunu anlamanın en sağlam yolu raporu ve rapor numarasının taşın kuşağındaki lazer yazıyla eşleşmesidir. Gerçek pırlanta nasıl anlaşılır?

Kuyumcuda test yaptırırken

• Testin hangi cihazla yapıldığını sorun: yalnız ısı mı, ısı ve elektrik mi?
• Cihazın “pırlanta” demesinin, taşın doğal olduğu anlamına gelmediğini unutmayın.
• Kökeni öğrenmek istiyorsanız bağımsız bir gemoloji laboratuvarına inceletin.

Sık sorulan sorular