Pırlantada Kesim Kalitesi Nedir? Excellent, Very Good, Good

Kısa cevap: Kesim kalitesi, pırlantanın oranlarının, simetrisinin ve cilasının ne kadar iyi olduğunu anlatır; taşın ne kadar parladığını belirleyen en önemli ölçüttür. Yuvarlak taşlarda raporlar Excellent, Very Good, Good, Fair ve Poor notları verir. Günlük kullanımda gözle en büyük farkı yaratan şey bu not olduğu için, pırlanta seçerken ödün verilmemesi gereken ilk özellik kesimdir.

Kesim kalitesi neyi ölçer?

Burada “kesim”, taşın şekli (yuvarlak, oval…) değil, o şeklin ne kadar iyi işlendiğidir. Üç parçası vardır:

• Oranlar: Tablanın (üstteki büyük düz yüzey) genişliği, taşın derinliği, taç ve pavyon açıları. Işığın taşın içinde nasıl yol alacağını bunlar belirler.
• Simetri: Fasetlerin birbirine göre hizası ve şekli.
• Cila: Yüzeylerin pürüzsüzlüğü.

Oranlar neden bu kadar önemli?

Doğru oranlı bir taşta ışık üstten girer, alt yüzeylerden yansır ve yine üstten göze döner. Taş çok sığ kesilirse ışık alttan kaçar; taşın ortası “pencere” gibi cam görünür. Çok derin kesilirse ışık yanlardan kaçar; taşın ortası koyulaşır. İkisinde de taş, karatı aynı olsa bile daha sönük durur. Işığın taşta yarattığı üç etkiyi (parlaklık, ateş, pırıltı) pırlanta parlaklığı yazısında anlattık.

Yuvarlak briyantta iyi sonuç veren oranlar yaklaşık olarak şöyledir: tabla oranı yüzde 53–58, toplam derinlik yüzde 59–62,5. Bu aralıklar tek başına yeterli değildir; açıların uyumu da önemlidir. Bu yüzden raporun verdiği genel kesim notu en pratik ölçüdür.

Kesim notları: Excellent’tan Poor’a

Raporda ayrıca cila (Polish) ve simetri (Symmetry) için ayrı notlar yer alır. Üçü de Excellent olan taşlara piyasada “3EX” denir.

Yuvarlak dışındaki şekillerde kesim

Oval, armut, markiz, prenses ve zümrüt gibi şekillerde birçok rapor genel bir kesim notu vermez; yalnızca cila ve simetri notu verir. Bu taşlarda kesim kalitesini şunlara bakarak anlarsınız:

• En-boy oranı: Şeklin zarif durmasını sağlar. Oval oranları.
• Papyon etkisi: Uzun şekillerin ortasındaki koyu gölge; silik olmalıdır.
• Derinlik ve tabla: Aşırı derin ya da sığ taşlar kaçınılması gereken uçlardır.
• Cila ve simetri notları: Raporda ikisinin de Excellent ya da Very Good olması iyi bir işarettir.

Laboratuvar pırlantasında kesim

Laboratuvar pırlantası da aynı ustalıkla kesilir ve aynı kesim notlarını alır. Doğal taşta kesimci bazen ağırlığı korumak için oranlardan ödün verir; laboratuvar pırlantasında ham taşın biçimi daha kontrollü olduğu için iyi oranlı taş bulmak çoğu zaman daha kolaydır. Yine de her taşın raporuna ayrı ayrı bakmak gerekir. 4C nedir?

Sık sorulan sorular